Machinekamer.nl


Museum Collectie



Activiteiten Agenda


Vereniging Kromhout





Ontstaansgeschiedenis

Amsterdam is uit de zee geboren -als een vissersdorp op een bult in 't moeras in de middeleeuwen- en Amsterdam is door de zee groot geworden toen het zijn koopvaarders naar alle windstreken uitzond. Amsterdam is een havenstad van nature. Dat wou de stad met alle geweld blijven, óók toen de natuur begon tegen te werken. Pampus verzandde.


Er moest een andere verbinding met de zee komen. In de eerste helft van de negentiende eeuw, na de Franse overheersing, groef Amsterdam zich het Groot Noord-Hollands kanaal. Maar die waterweg naar Den Helder bleek al gauw te lang, te nauw en te omslachtig te zijn. Toen moest men het wel aandurven voor de kortste weg te kiezen: van het "IJ" pal west. De technische mogelijkheden anno 1850 lieten het doorgraven van de duinenrij toe. De hoofdstad kreeg haar maritieme levensader…, het Noordzeekanaal. Kap van 1880 Zo bleef Amsterdam de havenstad die het van nature is. Een stad die niet te beroerd is terug te kijken op een groots en meeslepend verleden, ook in de zeevaart. Amsterdam heeft het mooiste scheepvaartmuseum ter wereld, dat nergens passender gehuisvest kan zijn dan juist in 's Lands Zeemagazijn, waar ooit Michiel de Ruyter zijn schepen liet bevoorraden.

De werf 't Kromhout ontstond midden in de 18e eeuw op een historische Amsterdamse zeedijk, die nu op de platte grond te vinden is als Hoogte Kadijk. Het stadsgezicht is daar duchtig aan het veranderen. Pakhuizen werden moderne woningen, percelen werden gesloopt en weer opnieuw opgebouwd. Maar de werf 't Kromhout kon op het nippertje van de slopershamer worden gered, zodat de markante tweevoudige overkapping, die ook al meer dan een eeuw oud is, behouden kon blijven als één van de sfeer bepalende elementen in de vernieuwde buurt.

Naamgeving

Waarom heet 't Kromhout 't Kromhout? Simpel: omdat Neeltje Hendrikse de Vries op 11 mei 1757 de grond kocht voor haar man, scheepstimmerman Doede Jansen Kromhout. Zoals gebruikelijk in die tijd kreeg de werf de naam van de eigenaar. Een kromhout is ook een krom stuk hout: liefst zoals in de boomstam gegroeid. Wie, tot ver in de negentiende eeuw, een schip wilde bouwen had er vele nodig als spanten voor het bijeenhouden van de planken. Ooit zo 'n bijzonder stuk hout gezien? In werfmuseum 't Kromhout worden enkele fraaie exemplaren bewaard. Het museum vertelt op beeldende manier hoe zich de scheepsbouw sinds de gouden eeuw ontwikkeld heeft: eerst was er alleen hout, toen hout met metalen versterking (compositiebouw) en vervolgens louter metaal. Terwijl Van Amerongen op de aanpalende helling oude eigentijdse schepen onder handen heeft, kan de museumbezoeker de historie van de Amsterdamse scheepsbouw in al zijn aspecten volgen.